Ваҳдати миллӣ яке аз арзишҳои бузурги давлатдории навини Тоҷикистон ба шумор меравад. Он рамзи сулҳ, дӯстӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва ягонагии мардум буда, барои таҳкими истиқлолияти давлатӣ ва пешрафти ҷомеа нақши ҳалкунанда дорад. Маҳз бо шарофати ваҳдати миллӣ Тоҷикистон тавонист пас аз солҳои душвори ҷанги шаҳрвандӣ ба сулҳу субот расида, роҳи рушду ободиро пеш гирад. Рӯзи Ваҳдати миллӣ ҳар сол 27 июн ҳамчун яке аз ҷашнҳои муҳими давлатӣ таҷлил карда мешавад.

      Ваҳдат маънои ҳамбастагӣ, ягонагӣ ва ҳамдигарфаҳмии мардумро дорад. Ваҳдати миллӣ бошад, иттиҳоди тамоми шаҳрвандони кишварро новобаста аз миллат, забон, дин ва ақида ифода мекунад. Дар ҷомеае, ки ваҳдат ҳукмфармост, мардум барои ҳифзи манфиатҳои давлат ва ободии Ватан якҷоя амал менамоянд. Дар таърихи халқи тоҷик ваҳдат ҳамеша ҳамчун омили бақои миллат арзёбӣ мегардид. Аҷдодони мо бо шарофати иттиҳод тавонистанд фарҳанг, забон ва давлатдории худро нигоҳ доранд. Имрӯз низ ваҳдати миллӣ асоси устувории давлат ва зиндагии осоиштаи мардум мебошад.

     Пас аз соҳибистиқлол гардидани Тоҷикистон дар соли 1991 вазъи сиёсиву иқтисодии кишвар мураккаб гардид. Норасоии таҷрибаи идоракунии давлатӣ, мушкилоти иқтисодӣ ва ихтилофҳои сиёсӣ сабаб шуданд, ки дар мамлакат ҷанги шаҳрвандӣ оғоз гардад.Ҷанги шаҳрвандии солҳои 1992–1997 ба иқтисодиёт, фарҳанг ва зиндагии мардум зарари калон расонд. Ҳазорон нафар қурбон шуданд, бисёр одамон муҳоҷир гаштанд ва рушди кишвар бозмонд. Дар чунин шароити душвор зарурати барқарор намудани сулҳ ва ваҳдати миллӣ ба миён омад. 27 июни соли 1997 дар шаҳри Москва Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ ба имзо расид. Ин ҳуҷҷати таърихӣ ба ҷанги шаҳрвандӣ хотима бахшид ва барои оғози ҳаёти осоишта замина гузошт. Баъд аз ин сана дар Тоҷикистон давраи нави таърихӣ оғоз гардид.

Ба хотири гиромидошти ин рӯйдоди муҳим, 27 июн ҳамчун Рӯзи Ваҳдати миллӣ эълон шуд. Ҳар сол дар ин рӯз дар тамоми шаҳру ноҳияҳои кишвар чорабиниҳои фарҳангӣ, илмӣ ва сиёсӣ баргузор мегарданд.

      Ваҳдати миллӣ барои рушди ҳамаи соҳаҳои ҳаёти ҷомеа шароити мусоид фароҳам овард. Пас аз барқарор шудани сулҳ дар кишвар корҳои зиёди ободонӣ амалӣ гардиданд: сохтмони роҳҳо ва нақбҳо; бунёди неругоҳҳои барқӣ; рушди соҳаи маориф ва тандурустӣ; пешрафти иқтисоди миллӣ; таҳкими муносибатҳои байналмилалӣ ва ғайра.

      Имрӯз Тоҷикистон ҳамчун кишвари сулҳпарвар ва ором дар ҷаҳон шинохта мешавад. Ин ҳама натиҷаи сулҳу ваҳдат ва сиёсати созанда мебошад. Ҷавонон неруи асосии ҷомеа мебошанд. Ояндаи давлат аз сатҳи дониш, фарҳанг ва ватандӯстии онҳо вобаста аст. Аз ин рӯ, тарбияи ҷавонон дар рӯҳияи ваҳдат, эҳтироми арзишҳои миллӣ ва дӯст доштани Ватан аҳамияти калон дорад. Ҷавонон бояд донанд, ки сулҳу субот ба осонӣ ба даст наомадааст. Онҳо вазифадоранд, ки ваҳдати миллиро ҳифз намуда, барои пешрафти кишвар саҳм гузоранд.

      Таърих нишон медиҳад, ки ҳар миллате, ки иттиҳоду ягонагии худро аз даст медиҳад, ба мушкилоти бузург рӯ ба рӯ мегардад. Аз ҳамин сабаб ҳифзи ваҳдати миллӣ вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон мебошад. Ваҳдат на танҳо сулҳу оромӣ, балки эҳтироми ҳамдигар, таҳаммулпазирӣ ва дӯстиро низ ифода мекунад. Агар дар ҷомеа ваҳдат вуҷуд дошта бошад, давлат рушд мекунад ва мардум зиндагии осоишта ба сар мебаранд. Ваҳдати миллӣ яке аз дастовардҳои бузурги халқи тоҷик дар даврони истиқлолият мебошад. Маҳз бо шарофати сулҳу ваҳдат Тоҷикистон аз буҳрони сиёсӣ раҳо ёфта, ба сӯи рушду тараққиёт қадам гузошт. Имрӯз вазифаи ҳар як шаҳрванд аз он иборат аст, ки ин неъмати бебаҳоро ҳифз намояд ва барои таҳкими он саҳм гузорад.